Kaarten tellen bij blackjack: hoe het werkt en wanneer het zin heeft
Kaarten tellen is geen geheugentruc waarbij je elke kaart onthoudt. Je houdt één getal bij dat aangeeft of de kaarten die nog in de schoen zitten gunstig zijn voor jou of voor het casino. Is dat getal hoog, dan zet je meer in. Is het laag, dan zet je het minimum in of sla je handen over. Het is een van de weinige manieren om de verwachting bij blackjack echt te veranderen, maar het werkt alleen onder bepaalde omstandigheden en het vraagt veel meer discipline dan films doen geloven.
Tellen bouwt voort op de basisstrategie. Zonder foutloze basisstrategie heeft tellen geen zin: de fouten kosten je meer dan het tellen oplevert.
Waarom tellen werkt
Bij blackjack zijn de kaarten niet onafhankelijk van elkaar zoals de getallen bij roulette. Een kaart die gespeeld is, komt niet terug tot er opnieuw wordt geschud. Daardoor verandert de samenstelling van wat overblijft na elke hand.
Hoge kaarten (tienen en azen) zijn goed voor de speler. Ze geven meer kans op een blackjack, die 3 tegen 2 betaalt, ze maken verdubbelen op 10 en 11 sterker, en ze laten de dealer vaker stukgaan, omdat die moet kopen tot 17. Lage kaarten (2 tot en met 6) zijn juist goed voor de dealer, omdat ze zijn zwakke handen redden. Als er veel lage kaarten zijn weggespeeld, is de rest van de schoen rijk aan hoge kaarten, en dan verschuift het voordeel naar jou.
Running count en true count
Bij een telsysteem krijgt elke kaart een waarde. In het populairste systeem, Hi-Lo, is dat +1 voor 2 tot en met 6, 0 voor 7, 8 en 9, en -1 voor tienen en azen. Je telt de waarden van alle kaarten die je ziet bij elkaar op. Dat lopende totaal heet de running count.
Een running count van +6 betekent iets anders als er nog één deck over is dan als er nog vijf decks over zijn. Daarom deel je bij gebalanceerde systemen de running count door het geschatte aantal resterende decks. Dat geeft de true count. Running count +6 met nog drie decks te gaan is een true count van +2. Elke punt true count is in Hi-Lo ongeveer een half procent voordeel waard; met een startnadeel van circa 0,5 procent kom je zo rond een true count van +1 ongeveer op nul uit. Dat is een vuistregel, het precieze kantelpunt hangt af van de tafelregels.
Ongebalanceerde systemen zoals KO en Uston SS slaan die deling over. Je begint dan met een negatief startgetal dat afhangt van het aantal decks, zodat de running count zelf al als signaal kan dienen.
Inzetspreiding
Het voordeel van tellen komt bijna helemaal uit je inzet. Je zet weinig in als de telling negatief of neutraal is, en meer als hij positief is. Het verschil tussen je laagste en hoogste inzet heet de spreiding. Bij een schoen van zes decks heb je een spreiding van minimaal 1 tegen 8, en liever meer, nodig om een betekenisvol voordeel te halen. Hoe groter de spreiding, hoe groter het voordeel, maar ook hoe sneller het casino ziet wat je doet.
Daarnaast pas je bij bepaalde tellingen je spel aan, bijvoorbeeld verzekering nemen of met 16 staan tegen een 10. Die afwijkingen staan uitgewerkt op de pagina over Hi-Lo.
Ook bij perfect tellen is het voordeel klein, vaak rond 1 procent, en de schommelingen zijn groot. Je kunt honderden uren spelen en toch verlies draaien. Wie zonder een ruim budget begint, loopt een reëel risico om alles kwijt te raken voordat het voordeel zich laat zien.
Online blackjack: waarom tellen daar niet werkt
Bij online blackjack met een random number generator (RNG) wordt het virtuele deck na elke hand opnieuw geschud. Elke hand begint met een volledige, verse set kaarten. Er valt dus niets te tellen: wat je in de vorige hand zag, zegt niets over de volgende.
Bij live blackjack online speelt een echte dealer met een echte schoen, en in theorie kun je daar tellen. In de praktijk levert het weinig op. De dealer legt de snijkaart meestal diep, zodat een groot deel van de schoen (vaak de helft of meer) nooit wordt gespeeld. Die penetratie is cruciaal: de interessante tellingen ontstaan pas diep in de schoen. Bovendien spelen er bij varianten als Blackjack Party of spellen met onbeperkt veel spelers zoveel mensen mee dat je niet vrij kunt kiezen wanneer je hoger inzet of stopt. Ga er dus van uit dat tellen online geen voordeel oplevert.
Is kaarten tellen legaal?
Kaarten tellen is niet verboden. Je gebruikt alleen je hoofd en de informatie die openlijk op tafel ligt. Wel mag een casino zelf bepalen wie er speelt. Merkt een casino dat je telt, dan kan het je inzetten beperken, je vragen niet meer aan blackjack deel te nemen of je de toegang weigeren. Hulpmiddelen zoals apps, apparaten of een partner die signalen geeft, zijn een ander verhaal: die zijn in casino's verboden. Lees bij twijfel de huisregels van het casino. Meer over de spelregels in Nederlandse speelzalen vind je op de pagina over Holland Casino.
Telsystemen vergeleken
Systemen verschillen in hoe fijn ze kaarten waarderen. Een systeem van niveau 1 gebruikt alleen +1, 0 en -1; hogere niveaus geven sommige kaarten een waarde van 2 of 3. Dat maakt een systeem iets nauwkeuriger, maar ook zwaarder om foutloos bij te houden. Een gebalanceerd systeem telt over een heel deck op tot nul en vraagt de omrekening naar true count; een ongebalanceerd systeem niet.
| Systeem | Niveau | Gebalanceerd | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | A |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hi-Lo | 1 | ja | +1 | +1 | +1 | +1 | +1 | 0 | 0 | 0 | -1 | -1 |
| KO | 1 | nee | +1 | +1 | +1 | +1 | +1 | +1 | 0 | 0 | -1 | -1 |
| Uston SS | 3 | nee | +2 | +2 | +2 | +3 | +2 | +1 | 0 | -1 | -2 | -2 |
| Hi-Opt I | 1 | ja | 0 | +1 | +1 | +1 | +1 | 0 | 0 | 0 | -1 | 0 |
| Omega II | 2 | ja | +1 | +1 | +2 | +2 | +2 | +1 | 0 | -1 | -2 | 0 |
| Zen | 2 | ja | +1 | +1 | +2 | +2 | +2 | +1 | 0 | 0 | -2 | -1 |
Een paar opmerkingen bij de tabel:
- Hi-Lo is de standaard. Bijna alle boeken en trainingsprogramma's gebruiken het, en de afwijkingen van basisstrategie zijn er goed voor uitgezocht.
- KO (Knock-Out) lijkt op Hi-Lo, maar telt de 7 als +1. Daardoor is het ongebalanceerd en hoef je niet te delen. Een goede keuze als je de omrekening lastig vindt.
- Uston SS is ongebalanceerd en van niveau 3. Het schat het voordeel nauwkeurig in, maar vraagt meer concentratie.
- Hi-Opt I telt de aas als 0. Wie daar het maximale uit wil halen, houdt het aantal azen apart bij, wat het lastiger maakt.
- Omega II en Zen zijn niveau 2 en iets sterker dan Hi-Lo, maar het verschil in de praktijk is klein. Een fout per schoen kost meer dan het extra nauwkeurige systeem oplevert.
Waar begin je?
Begin met Hi-Lo. Oefen eerst met een deck aan de keukentafel tot je een heel deck in minder dan een halve minuut foutloos kunt tellen. Daarna oefen je de omrekening naar true count en de belangrijkste afwijkingen. Een blackjackavond thuis met vrienden is een prima oefenterrein, zonder dat er echt geld op het spel staat.
Wees eerlijk tegen jezelf over wat tellen oplevert. Het voordeel is klein, de schommelingen zijn groot, en online werkt het vrijwel niet. Speel je vooral voor je plezier, dan is foutloze basisstrategie al het grootste deel van de winst.